Geschiedenis aankondiging geboorte

Het ontstaan van het geboortekaartje

De vrolijk gekleurde geboorte aankondiging van de pasgeborene zoals wij die nu kennen, compleet met alle wetenswaardigheden, eigengemaakte teksten, gedichtjes en foto’s stamt uit de traditie iedereen te laten weten dat de baby is geboren. Dit begon lang geleden bij de stadsomroeper, daarna ontstond de geboortebrief van de hogere klasse en pas rond de jaren 50 van de vorige eeuw verscheen het eerste sobere geboortekaartje met hooguit een illustratie van een ooievaar of een kool.

Kraamvisite en beschuit met muisjes

Omdat de medische omstandigheden slecht waren en de geboorte vaak voor zowel de moeder als het kindje levensbedreigend kon zijn werd een geslaagde geboorte groots gevierd waarbij de hele buurt werd betrokken. Direct na de geboorte kwam er veel kraambezoek, dat werd getrakteerd op lekkernijen, een suikerbol of een boterham met suiker. Het is niet duidelijk hoe de traditie van beschuit met muisjes nu exact is ontstaan. Beschuit was vroeger een echte lekkernij en eigenlijk alleen weggelegd voor de rijken. Zij kregen bij een geboorte een beschuit, dik belegd met suiker. De middenklasse en de armen kregen 'slechts' wit suikerbrood.

In de middeleeuwen was het al heel gebruikelijk de moeder van een pas geboren kind te trakteren op een lekkernij. Vroeger werd gedacht dat anijs een geneeskrachtige werking had en dat het boze geesten verjoeg.  Een kraamvrouw kreeg anijs te eten omdat dat goed zou zijn voor de productie van haar moedermelk en omdat het de baarmoeder na de geboorte weer zou doen samentrekken. Rond de 17e eeuw werd direct na de bevalling kraamanijs (anisette) aan de kraamvrouw geschonken. Muisjes bestaan uit anijszaadjes in een suikerlaagje. Aanvankelijk waren de muisjes alleen roze bij de komst van een meisje en wit bij een jongen. Later werden beide kleuren gemengd. Tegenwoordig zijn de muisjes roze/wit bij de geboorte van een meisje en blauw/wit bij een jongen. De naam 'muisje' kan voortkomen uit de vorm van het in suiker gehulde anijszaadje, met zijn staartje. Ook kan het slaan op de grote vruchtbaarheid van de muis.

Naast de traditionele kraamvisite is het kraamfeest of babyborrel in opmars. Bij het geboortekaartje wordt een uitnodiging gevoegd voor een kraamfeest op een latere datum waar iedereen van harte welkom is om de kleine te komen bewonderen zodat je een relatief rustige kraamperiode hebt in kleine kring.

De keuze van de achternaam

Ieder mens krijgt bij de geboorte een voor- en een achternaam. 

De achternaam was oorspronkelijk een aanduiding die toegevoegd werd aan de voornaam; bijv. ’zoon van’ (als in Jan’sen’) een beroep (bijv. Molenaar), of een plaats (van de Heide) om beter te kunnen duiden over wie men het had. Pas bij de invoering van de Burgerlijke Stand onder de Franse Koning werd men verplicht een achternaam te kiezen om registratie mogelijk te maken. Deze naam ging standaard over van vader op zoon. Tegenwoordig kunnen de ouders ook samen voor de achternaam van de vrouw kiezen voor de eerstgeborene, wat inhoudt dat alle kinderen die daarna in dit gezin nog worden geboren automatisch ook deze achternaam zullen krijgen.

Wordt er gekozen voor de naam van de vader, dan hoeven er geen verdere maatregelen genomen te worden. Na de geboorte kan door de vader gewoon aangifte van geboorte worden gedaan. Wordt er echter gekozen voor de naam van de moeder, dan moeten beide ouders hun keuze persoonlijk bekend maken, dit kan niet schriftelijk. Het is het beste om dit tijdens de zwangerschap al te regelen. Indien de ouders niet getrouwd zijn dan kunnen ze ook uit beide namen kiezen. De keuze vindt dan plaats bij de erkenning. Wordt er gekozen voor de achternaam van de vader dan leggen beide (toekomstige) ouders hier een verklaring voor af bij de burgerlijke stand. Zonder deze verklaring krijgt het kind de achternaam van de moeder. Het afleggen van deze verklaring en het erkennen van het kind kan ook al tijdens de zwangerschap.